مراحل ثبت نرم افزار در وزارت ارشاد

ثبت نرم ‌افزار در وزارت ارشاد

با پیشرفت تکنولوژی، استفاده گسترده از نرم‌ افزار به‌منظور انجام کارهای روزمره به‌شدت افزایش یافته است. امروزه بسیاری از خدمات از طریق درگاه‌های اینترنتی و نرم‌ افزارهای مخصوص کامپیوتر و یا موبایل صورت می‌گیرد، از خرید روزانه گرفته تا پرداخت‌های بانکی و انتقال وجه؛ هر کسب‌ و کاری برای توسعه بازار هدف خود، نیازمند راه‌اندازی اپلیکیشن و نرم‌ افزارهای مربوطه به‌منظور استفاده در پلتفرم‌های مختلف است.

همچنین مشاغل مختلفی در جهت کسب درآمد از اپلیکیشن و نرم‌ افزارهای چندرسانه‌ای به‌وجود آمده است که افراد مشغول در این حوزه برای موفقیت، باید با مراحل مختلف آن، از اولین مراحل طراحی اپلیکیشن تا مرحله ثبت و کسب مجوزهای لازم برای اپلیکیشن مورد نظر، آشنایی داشته باشند.

فاکتور مهمی که در طراحی یک نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مهم است، هزینه ساخت اپلیکیشن است که می‌بایست مقرون‌ به‌صرفه باشد و در عین حال نیز تمام نیازهای کاربران آن حوزه را برآورده سازد. کاربری آسان برای مصرف‌کنندگان، راهنمای مناسب برای کاربرد اپلیکیشن، دسترسی آسان به منابع اپلیکیشن و سادگی راه اندازی آن برای افراد مبتدی، قابلیت نصب روی انواع مختلف پلتفرم‌ها و سیستم‌های عامل (مانند اندروید، ios و …)، عدم نیاز به نرم‌افزارها و یا برنامه‌های جانبی و پیشنیاز برای نصب، کم‌ حجم بودن اپلیکیشن و در نهایت اجرای بدون محدودیت روی کامپیوتر و یا گوشی‌های تلفن همراه، همگی از ویژگی‌های یک اپلیکیشن خوب به‌شمار می‌روند. 

وزارت ارشاد

ثبت نرم ‌افزار در ایران

پس از طراحی یک برنامه نرم‌افزاری و یا اپلیکیشن کاربردی، نوبت به ثبت آن و اخذ کد شامد اپلیکیشن می‌رسد. کد شامد (شناسه الکترونیکی ثبت ملی محتوا)، شماره‌ای است که پس از ثبت نرم‌ افزار در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و اخذ مجوزهای لازم برای اپلیکیشن، به آن اختصاص می‌یابد. این مجوز نشان می‌دهد که اپلیکیشن مورد نظر شما در ستاد سازماندهی رسانه‌های دیجیتال ثبت شده است. در این مقاله، راهنمای ثبت نرم ‌افزار در وزارت ارشاد به صورت کامل ارائه خواهد شد.

ثبت اختراع نرم‌افزار

ثبت اختراع در کشور ما از طریق دو مرجع صورت می‌گیرد:

» وزارت ارشاد

» شورای عالی انفورماتیک (از طریق مرکز مالکیت معنوی)

واحد امور بسته‌های نرم‌ افزاری وزارت ارشاد که زیرمجموعه مرکز توسعه فناوری اطلاعات و فضای دیجیتال وزارت ارشاد است، یکی از متصدیان ثبت نرم‌ افزار در ایران است. این واحد به‌منظور حفاظت از حقوق مادی و معنوی طراحان نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌ها، تأسیس شده است. برای انجام مراحل ثبت اختراع نرم ‌افزار از طریق این واحد، ابتدا طراحان نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن، درخواست صدور مجوز را ثبت کرده و سپس، مرکز از سه جنبه به بررسی نرم‌افزار و یا اپلیکیشن می‌پردازد و در صورت احراز شرایط لازم، مجوز ثبت اختراع نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن را صادر می‌کند:

1) محتوای نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن از جنبه‌های مختلف اخلاقی، سیاسی، مذهبی و اجتماعی بررسی می‌شود.

2) نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن از نظر رعایت حقوق مالکیت فکری، بررسی می‌گردد؛ به‌این معنا که نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن به صورت کپی‌ برداری غیرمجاز از نرم‌افزارها و یا اپلیکیشن‌های قبلی طراحی نشده باشد.

3) نرم‌افزار و یا اپلیکیشن از نظر برنامه‌ نویسی بررسی می‌گردد.

در صورتیکه سه مرحله فوق انجام گرفت، نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر ثبت شده و کد شامد برای آن صادر می‌گردد.

کمیته حق اختراع، زیر نظر شورای عالی انفورماتیک نیز واحد دیگری است که مسئول ثبت اختراع نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن است. اعضای این کمیته مرکب از سه کارشناس ارشد نرم‌ افزار به عنوان نمایندگان شورای عالی انفورماتیک، نماینده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و یک کارشناس حقوقی به انتخاب شورای عالی انفورماتیک است. این شورا در صورت تأییدیه فنی، موظف به استعلام وزارت ارشاد نیز است تا عدم منافات نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر را با مبانی اخلاقی و عفت عمومی و سلامت شخصیت کودکان و نوجوانان، تأیید نماید. 

مدارک لازم برای ثبت اختراع نرم‌افزار

به‌منظور ثبت اختراع نرم‌ افزار، مدارک زیر می‌بایست توسط متقاضی ارائه گردد:

1) مدارک مربوط به حق مالکیت اثر

2) چهار نسخه از اصل نرم‌ افزار در قالب چهار لوح فشرده جداگانه

3) تأییدیه فنی شورای عالی انفورماتیک (در صورتیکه از طریق کمیته حق اختراع اقدام شده باشد.)

4) اصل فیش واریزی یک میلیون ریال به حساب 511031 خزانه (امکان تخفیف برای محصولات فاخر فرهنگی بر اساس معیارهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود دارد.)

5) یک نسخه اجزای محتوای اثر بر روی لوح فشرده

6) تصویر اظهارنامه ثبت شرکت یا مؤسسه مورد نظر (برای متقاضیان حقوقی)

7) تصویر کارت ملی (برای متقاضیان حقیقی)

مزایای ثبت اختراع نرم‌افزار

به موجب ثبت اختراع نرم‌ افزار، حق عرضه، نشر، اجرا و بهره‌ برداری مادی و معنوی اثر به صاحب و یا صاحبان حقوق آن تعلق می‌گیرد. استفاده از حقوق مادی نرم‌افزار تا 30 سال اعتبار دارد، اما بهره‌ برداری از حقوق معنوی آن بدون محدودیت است. از سوی دیگر، هرگونه کپی‌ برداری از عنوان و محتوای نرم‌ افزاری که مراحل ثبت آن به صورت کامل طی شده باشد، قابلپیگیری قانونی است.

ثبت نرم ‌افزار در وزارت ارشاد

به‌منظور ثبت نرم ‌افزار در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:

جهت ثبت درخواست و یا بهره‌مندی از پنل اختصاصی، می‌بایست شناسه کاربری و رمز عبور برای شرکت و یا اشخاص حقیقی ایجاد نمایید. به‌این منظور به سایت login.saramad.ir (http://login.saramad.ir/Pages/default.aspx) مراجعه کنید. در این آدرس، صفحه‌ای مطابق شکل زیر را مشاهده خواهید کرد:

مرحله درخواست عضویت

در این مرحله، ثبت‌ نام را انجام دهید. برای این منظور، روی لینک درخواست عضویت کلیک کنید

در قسمت نوع متقاضی، گزینه «حقیقی» و یا «حقوقی» را انتخاب نمایید؛ سپس اطلاعات شخصی متقاضی را وارد کرده و رمز عبور خود را تعیین کنید. به عنوان مثال، نمونه تکمیل شده‌ای از فرم عضویت به صورت زیر است:

صفحه ورود به سامانه

نکات قابل ذکر: 

» برای دنبال کردن مراحل ثبت‌ نام، بهتر است از مرورگر Firefox استفاده کنید.

» اطلاعات را به زبان فارسی تایپ کنید.

» اگر قبلاً در این سامانه عضو شده‌اند، نیازی به ثبت‌ نام مجدد نیست.

پس از تکمیل مراحل ثبت‌نام در سامانه، به صفحه ورود login.saramad.ir مراجعه کرده و شناسه کاربری و رمز عبور خود را وارد نمایید.

بخش پنل کاربری

پس از ورود به سامانه سرآمد، صفحه‌ای مشابه شکل زیر نمایش داده می‌شود. از میان 6 آیکون موجود در صفحه، گزینه «صدور شناسه نرم‌ افزار» را انتخاب کنید. در این صورت، وارد مراحل ثبت مشخصات نرم‌ افزار و دریافت مجوز خواهید شد. فرآیند صدور مجوز نرم‌ افزار حدود 2 الی 3 هفته به طول می‌انجامد.

بخش اعلانات پنل کاربری

با انتخاب گزینه «صدور شناسه نرم‌ افزار»، صفحه زیر نمایش داده می‌شود.

فرم صدور شناسه نرم افزار

در این صفحه در منوی سمت راست،، به ترتیب از بالا شروع کنید و همه گزینه‌ها را تکمیل نمایید. اولین گزینه «لیست آثار» است که با انتخاب آن، تصویر زیر مشاهده می‌شود. تکمیل گزینه‌های ستاره‌دار (*) الزامی است.

بخش دست‌اندکاران حقیقی

در صفحه «لیست آثار»، گزینه‌های مختلفی وجود دارد که توضیح آنها به صورت زیر است:

۱) ترکیب اثر

» تک برنامه تولید داخل: تمام محتوای نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر، داخل کشور تولید شده است.

» تک برنامه تولید خارج: تمام محتوای نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد، نظر خارج از کشور تولید شده است.

» تک برنامه تولید خارج/توسعه در داخل: محتوای نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر خارج از کشور تولید شده و در داخل کشور سفارشی‌ سازی شده است.

» مجموعه برنامه: مجموعه نرم‌ افزارها

۲) نام اثر به فارسی

عنوان اثر را به فارسی بنویسید.

۳) نام اثر به زبان اصلی

در صورتیکه ترکیب اثر تک برنامه تولید خارج و یا تک برنامه تولید خارج/توسعه در داخل است، نام اثر را به زبان اصلی وارد کنید.

۴) نوع اثر

نوع اثر مورد نظر را از منوی نمایش داده شده، انتخاب کنید.

۵) شماره ویرایش

به‌صورت پیش‌فرض شماره 999 را وارد کنید.

۷) محل تولید

محلی که نرم‌ افزار تولید می‌شود را وارد کنید.

۸) تخصص مخاطب

مخاطب یا مخاطبان نرم‌ افزار مورد نظر را انتخاب کنید.

۹) زبان واسط کاربری

زبان نرم‌ افزار را انتخاب کنید.

۱۰) موضوع اثر

موضوع مورد تمرکز در نرم‌ افزار را انتخاب کنید.

۱۱) رده سنی

رده سنی مناسب برای استفاده از نرم‌ افزار مورد نظر را انتخاب کنید.

۱۲) معرفی کوتاه اثر

توضیح مختصری در مورد نرم‌ افزار و کاربردهای آن بنویسید.

پس از تکمیل همه گزینه‌ها، گزینه «تأیید و هدایت به مرحله بعد» را انتخاب کنید. در این صورت 6 سربرگ برای شما نمایش داده خواهد شد. اطلاعات عمومی شما در سربرگ «مشخصات عمومی» نمایش داده می‌شود که نیازی به تکمیل ندارد. 

نکته: تکمیل همه سربرگ‌های بعدی الزامی است.‌

سربرگ دست‌اندرکاران حقیقی

در این سربرگ، گزینه «جدید» را کلیک کرده و گزینه‌های نمایش داده شده را تکمیل و در نهایت گزینه «تأیید و هدایت به مرحله بعد» را انتخاب نمایید. 

فرم دست‌اندکاران حقیقی

«نوع دست‌اندرکار» در مورد نرم‌افزار، «پدید آورنده» است. مشخصات فردی پدید آورنده حقیقی را در قسمت «اطلاعات عمومی» وارد نمایید. نقش فرد پدید آورنده شامل «نقش‌های اصلی»، «نقش‌های فرعی» و «حقوق مادی» را انتخاب نمایید. در نهایت در قسمت «بارگذاری مستندات و مدارک دست‌اندرکار انتخاب شده» فایل مستندات را بارگذاری کنید. 

سربرگ دست‌اندرکاران حقوقی

در این سربرگ که همانند سربرگ «دست‌اندرکاران حقیقی» است، مشخصات شرکت و یا مؤسسه مورد نظر وارد می‌شود. اطلاعات مالک شرکت و یا مؤسسه در قسمت «اطلاعات مالک» وارد شده و مستندات مربوط به شرکت و یا مؤسسه نیز در قسمت «بارگذاری مستندات و مدارک دست‌اندرکار انتخاب شده» بارگذاری می‌گردد.

فرم دست اندکاران حقوقی
سربرگ مشخصات فنی

در این سربرگ، مشخصات فنی نرم‌ افزار شامل: زبان برنامه‌نویسی، پایگاه داده‌ها، معماری اثر، حجم اثر (بر حسب MB)، قفل اثر، مشخصات بستر سخت‌افزاری، نرم‌ افزارهای مورد نیاز، بستر سخت‌ افزاری و سیستم عامل وجود دارد که تکمیل همه گزینه‌ها و مشخصات، الزامی است. 

سربرگ مشخصات فنی
سربرگ اجزای محتوایی

در این سربرگ نیز گزینه «جدید» را انتخاب کرده و همه گزینه‌ها را تکمیل کنید. سپس روی گزینه «تأیید و هدایت به مرحله بعد» کلیک کنید.

سربرگ اجزای محتوایی
سربرگ اجزای غیر محتوایی

در این سربرگ روی گزینه «جدید» کلیک کرده و گزینه‌های مورد نظر را تکمیل کنید. 

سربرگ اجزای غیر محتوایی

پس از تکمیل همه سربرگ‌ها، وارد منوی «لیست درخواست‌ها» خواهید شد.

منوی لیست درخواست

در این صفحه روی گزینه «جدید» کلیک کنید. در این صورت صفحه‌ای مشابه زیر نمایش داده می‌شود؛ نوع درخواست را انتخاب کرده و روی گزینه «تأیید و ارسال درخواست» کلیک نمایید.

تاییدیه ارسال درخواست

در قسمت «نوع درخواست»، سه گزینه «پروانه انتشار»، «گواهی ثبت» و «مجوز تکثیر» قابل انتخاب است. برای ثبت نرم ‌افزار در وزارت ارشاد، در قسمت «نوع درخواست»، گزینه «گواهی ثبت» را انتخاب کنید. در صورتیکه فرم‌های موجود در بخش «لیست آثار» را به درستی تکمیل کرده باشید، نرم‌ افزار مورد نظرتان در لیست پایین همین صفحه، یعنی در قسمت «مشخصات آثار واجد شرایط درخواست» مشاهده می‌شود. پس از تکمیل قسمت‌های الزامی، روی گزینه «تأیید و ارسال درخواست» کلیک کنید.

پیام ارجاع به دبیرخانه

سپس تیک «ارجاع به دبیرخانه» را زده و گزینه «ارسال و دریافت تعهدنامه» را انتخاب کنید.

از فرم تعهدنامه که برای شما نمایش داده می‌شود، پرینت تهیه کرده و پس از مهر و امضای آن توسط ناشر و یا تولید کننده نرم‌ افزار، آن را به همراه چهار نسخه از نرم‌ افزار روی لوح فشرده تحویل دبیرخانه نمایید. پس از این مراحل، برای اثر نر م‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر کد پیگیری صادر خواهد شد و می‌توانید با ورود به سامانه و وارد کردن کد پیگیری، مراحل ثبت نرم‌ افزار خود را مشاهده نمایید. 

در قسمت «لیست درخواست‌ها»، لیست کلیه درخواست‌های صادر شده برای ثبت نرم‌ افزار قابل‌مشاهده است؛ همچنین وضعیت نهایی درخواست نیز در ستون «وضعیت نهایی درخواست (پیشرفت)»، نشان داده شده است؛ در صورتیکه برای نرم‌ افزار و یا اپلیکیشن مورد نظر شما مجوز صادر گردد، در قسمت «لیست مجوزهای صادره» قابل‌مشاهده خواهد بود.

سخن نهایی

در دنیای امروز که تکلونوژی به سرعت در حال پیشرفت است و تقریباً همه‌ی کار‌ها اینترنتی انجام می‌شود، کسب و کار‌ها جهت رشد و توسعه مجموعه خود، نیازمند طراحی و راه‌اندازی اپلیکیشن و نرم افزار‌های حوزه خودشان هستند.

پس از طراحی اپلیکیشن و راه‌اندازی آن، می‌بایست نسبت به اخذ کد شامد اپلیکیشن و ثبت نرم افزار در وزارت ارشاد اقدام کرد تا هم از کپی نشدن نرم افزار خود اطمینان حاصل کنند و همینطور نرم افزار به‌صورت قانونی ثبت شود.

یکی از مهمترین مزیت‌های این کار، اعتماد بیشتر کاربران نسبت به استفاده از اپلیکیشن‌هاست؛ در بالا راهنمای کامل ثبت نرم افزار در وزارت ارشاد، مرحله به مرحله توضیج داده شده است.

امیدواریم این مقاله برای شما مفید و کاربردی باشد. نظرات، پیشنهادات و سوالات خود را می‌توانید در باکس پایین برای ما ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدید ترین مطالب
سرتیتر های این مقاله
به این مطلب امتیاز بدهید